Landbouw en voedselproductie veroorzaken circa 30% van de wereldwijde uitstoot. De agrifoodtransitie richt zich op duurzame voedsel-, land- en watersystemen om klimaatimpact te verminderen, biodiversiteit te herstellen en de voedselzekerheid voor toekomstige generaties te waarborgen.
Goed functionerende voedsel- en landbouwsystemen zijn van cruciaal belang voor de voedselzekerheid, gezondheid en het levensonderhoud van de wereldbevolking. Deze systemen worden echter ernstig beïnvloed door klimaatverandering (denk aan bodemerosie, verwoestijning, extreem weer, enz.).
Eerste stap: regeneratieve landbouw
Wat allereerst nodig is, is een transitie naar regeneratieve en circulaire voedsel- en landbouwsystemen. Regeneratieve landbouw is een overkoepelende term voor landbouwpraktijken die de negatieve effecten van conventionele landbouw beperken. Ook draagt het actief bij aan de verbetering van natuur, milieu, klimaat, voedselzekerheid en de sociale en economische positie van boeren en landbouwgemeenschappen. Het uitgangspunt is een gezonde en vitale bodem.
Tweede stap: eiwittransitie 60%-40%
Ten tweede is een verschuiving in eiwitconsumptie noodzakelijk, vanwege klimaatverandering, de toenemende schaarste aan natuurlijke grondstoffen (zoals land en water) en een groeiende wereldbevolking. Dat betekent dat consumenten een evenwicht moeten vinden tussen eiwitten uit plantaardige bronnen (zoals peulvruchten en granen) en dierlijke bronnen (vlees, vis, zuivel en eieren).
Hoewel dierlijke eiwitten onderdeel zijn van een gezond dieet, is het langetermijndoel – zoals vastgesteld in het Nederlandse Grondstoffenakkoord (2018) – om de verhouding dierlijk/plantaardig te kantelen van 60/40 naar 40/60. Zo kunnen we de groeiende bevolking blijven voeden met gezonde voeding én zorgen voor een leefbare planeet.
Fascinating Groningen Programma
Het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT) werkt in het programma Fascinating samen met boeren, verwerkende bedrijven, mkb’ers, kennisinstellingen en andere partners aan de ontwikkeling van een regeneratief en circulair landbouwsysteem. Met focus op hoogwaardige eiwitgewassen, zoals veldbonen, dragen deze initiatieven bij aan de eiwittransitie en aan de verbetering van vlees-, zuivel-, vis- en ei-alternatieven.
Groningen is hierbij gekozen vanwege de unieke combinatie van een sterke landbouwsector, grootschalige industriële infrastructuur voor de verwerking van voedselgewassen en biomassa, beschikbaarheid van duurzame energie, een ontwikkelde chemische sector en toonaangevende kennisinstellingen.
Het Fascinating-programma, voluit Food Agro Sustainable Circular Nature Technology in Groningen, heeft als doel een gezond en circulair landbouwsysteem op te zetten met vijf subdoelen, die inspelen op de uitdagingen voor de komende 25 jaar:
- Hoogwaardige, gezonde producten
- Duurzaamheid en natuurinclusie
- Circulariteit / gesloten landbouwsystemen
- Bodemgezondheid
- Een duurzaam verdienmodel voor boeren en agri-foodbedrijven in Noord-Nederland
